Yedek akçe nedir, ne kadar olmalı, nasıl harcanır?

Kısa cevap: Yedek akçe, apartman ya da sitenin beklenmedik büyük giderleri için aidatla birlikte biriktirdiği paradır. Oranı ve kullanım şartları kat malikleri kurulunda belirlenir; kanunda sabit bir oran yoktur. Yedek akçe günlük giderlerin açığını kapatmak için değil, çatı, cephe, kazan, asansör gibi büyük ve düzensiz harcamalar için kullanılmalıdır.

Yedek akçe neden gerekli?

Bir binanın büyük harcamaları düzensiz gelir: çatı her yıl değil, yirmi yılda bir yenilenir; kazan on beş yılda bir değişir. Yedek akçe biriktirmeyen binalarda bu anlar tek seferlik büyük ek ödeme ister ve ödeyemeyen malikler yüzünden iş gecikir. Düzenli birikim, bu yükü yıllara yayar.

Ne kadar olmalı?

Doğru oran binanın yaşına ve yakın gelecekteki yatırımlarına bağlıdır. Pratik bir yaklaşım şudur:

1. Önümüzdeki 5–10 yıl içinde yenilenmesi gerekecek büyük kalemleri listeleyin (çatı, cephe, kazan, asansör, boya).
2. Her birinin tahmini bugünkü maliyetini ve yaklaşık yılını yazın.
3. Toplamı yıllara bölerek yıllık birikim ihtiyacını bulun.
4. Bu tutarı aylık aidata ekleyin ve her yıl güncelleyin.

Nasıl harcanır?

• Karar: Yedek akçeden yapılacak harcamanın hangi şartlarla ve hangi tutara kadar yöneticinin yetkisinde olduğu genel kurulda belirlenmelidir. Büyük harcamalar kurul kararına bağlanmalıdır.
• Acil durum: Su basması, çatı hasarı gibi acil durumlarda yönetici hasarı büyütmemek için harcama yapabilir; ilk genel kurulda bilgi verir.
• Günlük giderler için kullanılmaz: Aidat tahsilatı düşük olduğu için yedek akçeden elektrik faturası ödemek, birikimi amacından saptırır. Gerekirse bu kullanım kısa süreli ve geri yatırılmak üzere kurul kararıyla yapılmalıdır.

Şeffaf raporlama

Yedek akçe aylık raporda ayrı bir satırda gösterilmeli; tercihen ayrı bir banka hesabında ya da vadeli hesapta tutulmalıdır. Böylece hem getiri sağlanır hem de günlük hesapla karışması önlenir. Kat malikleri birikimin ne kadar olduğunu ve neye ayrıldığını her an görebilmelidir.

Daire satılınca yedek akçe ne olur?

Yedek akçe binaya aittir; daireyi satan malike iade edilmez. Yeni malik, binanın ortak birikiminden aynı şekilde yararlanır. Bu durum satış görüşmelerinde bilinmesi gereken bir noktadır: yüksek yedek akçesi olan bir binada daire almak, yakın gelecekte büyük ek ödeme riskini azaltır.